Goud/zilver ratio uitgelegd: verhouding tussen goudprijs en zilverprijs

De goud/zilver ratio is een veelgebruikte indicator onder beleggers in edelmetalen. Deze ratio laat zien hoeveel ounces zilver nodig zijn om één ounce goud te kopen. Momenteel staat de goud/zilver verhouding opnieuw in de belangstelling, mede door geopolitieke onzekerheid, inflatie en de toenemende industriële vraag naar zilver.

In dit artikel leggen we helder uit wat de goud/zilver ratio is, hoe deze historisch is ontwikkeld en hoe beleggers de verhouding tussen goud- en zilverprijs in de praktijk toepassen.

Wat is de goud/zilver ratio precies?

De goud/zilver ratio (ook wel: zilver goud ratio of gold/silver ratio) is een eenvoudige maar krachtige maatstaf die laat zien hoeveel zilver u nodig heeft om één ounce goud te kopen. Het is dus letterlijk de verhouding tussen de goudprijs en de zilverprijs op hetzelfde moment.

De definitie in één zin:
De goud/zilver ratio is: de goudprijs per troy ounce gedeeld door de zilverprijs per troy ounce.

Bekijk hier de actuele goud/zilver ratio.

Hoe berekent u de goud/zilver ratio?

De formule voor het bereken van de goud zilver ratio is:

Goud/zilver ratio = goudprijs (per troy ounce) ÷ zilverprijs (per troy ounce)

Een troy ounce (oz) is de internationale standaard in edelmetaal en weegt 31,1035 gram. Omdat zowel goud als zilver in troy ounces worden geprijsd, is de ratio een “zuivere” vergelijking tussen beide metalen.

Voorbeeld:

• Goud: € 2.000 per troy ounce
• Zilver: € 25 per troy ounce
• → Ratio = 2.000 ÷ 25 = 80

Dat betekent: 1 ounce goud “kost” 80 ounces zilver.

Waarom is deze ratio zo relevant voor beleggers?

De ratio helpt om snel te zien welk metaal relatief duurder of goedkoper is ten opzichte van het andere, zonder dat u zich blindstaart op het absolute prijsniveau.

• Hoge ratio (bijv. 90 of 100): Goud is relatief duur of zilver relatief goedkoop. Beleggers interpreteren dit vaak als: zilver is mogelijk ondergewaardeerd ten opzichte van goud.
• Lage ratio (bijv. 50 of 60): Zilver is relatief duur of goud relatief goedkoop. Dit kan betekenen: goud is relatief aantrekkelijk geprijsd.

Verderop in dit artikel zullen we dieper ingaan op een hoge of lage goud/zilver ratio en wat dit betekent voor beleggen.

De verhouding tussen goud- en zilverprijs

De verhouding tussen goud- en zilverprijs vormt de kern van de goud/zilver ratio. Deze verhouding laat niet alleen zien welk edelmetaal duurder is, maar vooral hoe de markt goud en zilver ten opzichte van elkaar waardeert in verschillende economische omstandigheden.

Om die dynamiek goed te begrijpen, is het belangrijk te kijken naar de fundamentele verschillen tussen beide metalen.

Goud en zilver: twee edelmetalen met een andere rol

Hoewel goud en zilver vaak samen worden genoemd, vervullen zij een duidelijk andere functie in de wereldeconomie:

• Goud: Goud kopen wordt primair gezien als monetaire waardeopslag. Het fungeert al eeuwen als bescherming tegen inflatie, valutarisico en financiële onzekerheid. Centrale banken houden goud aan als reserve, en in tijden van crisis neemt de vraag naar goud vaak toe.
• Zilver: Zilver kopen heeft een dubbele rol. Het is enerzijds een edelmetaal en beleggingsmiddel, maar anderzijds ook een industriële grondstof. Zilver wordt op grote schaal gebruikt in onder andere elektronica, zonnepanelen, medische toepassingen en de auto-industrie.

Deze verschillende functies zorgen ervoor dat de zilverprijs doorgaans volatieler is dan de goudprijs, wat direct invloed heeft op de verhouding tussen beide prijzen.

Waarom beweegt de verhouding goud en zilverprijs zo sterk?

De verhouding tussen goud- en zilverprijs is geen statisch gegeven. Zij verandert voortdurend door een combinatie van factoren:

• Economische groei of krimp: In perioden van economische groei profiteert zilver vaak extra door toenemende industriële vraag. De zilverprijs stijgt dan relatief sneller dan de goudprijs, waardoor de ratio daalt.
• Financiële onzekerheid en crises: In tijden van onzekerheid zoeken beleggers vooral veiligheid. Goud profiteert dan sterker dan zilver, wat leidt tot een stijgende goud/zilver ratio.
• Monetair beleid en rente: Lage rentes en ruim monetair beleid zijn doorgaans gunstig voor beide metalen, maar zilver reageert vaak heftiger op veranderingen in sentiment.
• Aanbod en schaarste: Zilver wordt grotendeels als bijproduct gewonnen bij de mijnbouw van andere metalen. Hierdoor kan het aanbod minder flexibel reageren op prijsveranderingen dan bij goud.

Relatieve waarde in plaats van absolute prijs

Een belangrijk voordeel van het kijken naar de verhouding goud- en zilverprijs is dat u niet afhankelijk bent van absolute prijsniveaus. Of goud nu € 1.500 of € 2.500 kost per troy ounce, de ratio laat zien hoe goud zich verhoudt tot zilver.

Voor beleggers betekent dit:

• Niet alleen kijken naar “is goud duur of goedkoop?”
• Maar vooral: is goud duurder of goedkoper dan zilver, relatief gezien?

Dit maakt de goud/zilver ratio tot een waardevolle vergelijkingsmaatstaf binnen een edelmetaalportefeuille.

Waarom zilver de verhouding vaak bepaalt

In de praktijk is het meestal de zilverprijs die de verhouding sterk laat bewegen. Zilver kent grotere prijsuitslagen, zowel omhoog als omlaag. Daardoor:

• daalt de ratio vaak snel in opgaande markten,
• en stijgt de ratio scherp in neergaande of onzekere markten.

Dit verklaart waarom beleggers de zilver goud ratio regelmatig gebruiken als indicator voor marktsentiment.

De goud/zilver ratio is: de goudprijs per troy ounce gedeeld door de zilverprijs per troy ounce.

Historische goud/zilver ratio: ontwikkeling van oudheid tot nu

De historische goud/zilver ratio laat zien dat de verhouding tussen goud en zilver geen vaste waarde kent, maar door de eeuwen heen sterk is beïnvloed door economische structuren, monetaire systemen en maatschappelijke ontwikkelingen.

De oudheid: natuurlijke schaarste bepaalt de verhouding

In de oudheid werd de verhouding tussen goud en zilver grotendeels bepaald door natuurlijke beschikbaarheid. Archeologische en historische bronnen tonen aan dat in veel beschavingen, waaronder die van Egypte, Mesopotamië en het Romeinse Rijk, de goud/zilver ratio schommelde tussen 10:1 en 15:1.

Deze verhoudingen weerspiegelden:

• de relatieve zeldzaamheid van goud ten opzichte van zilver;
• de eenvoudige mijnbouwtechnieken van die tijd;
• het gebruik van beide metalen als betaalmiddel.

De goud/zilver ratio werd voor het eerst door de Romeinen vastgesteld op 12:1. Over de eeuwen heen steeg de ratio naar 16:1 en later naar 20:1.

Middeleeuwen: handel en monetaire afspraken

In de middeleeuwen bleef de verhouding tussen goud en zilver relatief stabiel. Veel Europese handelsstaten hanteerden vaste wisselverhoudingen tussen gouden en zilveren munten.

De historische goud zilver ratio lag in deze periode meestal tussen 12:1 en 14:1.

Belangrijk hierbij is dat:

• overheden actief ingrepen in de muntverhoudingen;
• goud en zilver beide een monetaire rol speelden;
• internationale handel stabiliteit vereiste in waarde-eenheden.

De ratio werd dus grotendeels politiek en monetair gestuurd.

19e eeuw: de bimetalen standaard

In de 19e eeuw introduceerden verschillende landen de zogenoemde bimetalen standaard, waarbij goud en zilver officieel naast elkaar als geld werden gebruikt. De verhouding werd wettelijk vastgelegd, vaak rond 15:1.

Dit zorgde tijdelijk voor stabiliteit, maar had ook nadelen:

• wanneer de marktverhouding afweek van de wettelijke ratio, verdween het “goedkoopste” metaal uit circulatie;
• zilver of goud werd opgepot of geëxporteerd;
• monetaire spanningen namen toe.

Deze periode toont aan dat een vaste goud/zilver verhouding moeilijk houdbaar is in een vrije markt.

20e eeuw: loslaten van goud en zilver als geld

Met het loslaten van de goudstandaard en het verdwijnen van zilver als officieel betaalmiddel veranderde de goud/zilver ratio fundamenteel. Vanaf dat moment werd de verhouding volledig bepaald door vraag en aanbod op de wereldmarkt.

Kenmerkend voor deze periode:

• goud kreeg een dominante rol als monetaire waardeopslag;
• zilver ontwikkelde zich steeds meer tot industriële grondstof;
• de ratio begon sterker te schommelen.

In de tweede helft van de 20e eeuw lag de verhouding goud en zilverprijs vaak tussen 40 en 60, maar met duidelijke uitschieters.

Financiële crises en extreme ratio’s

Tijdens periodes van economische stress lopen de verschillen tussen goud en zilver vaak sterk op. Dit zien we terug in recente geschiedenis:

• Financiële crisis 2008: ratio boven 80
• Coronacrisis 2020: ratio zelfs tijdelijk boven 120

In zulke periodes fungeert goud als ultieme veilige haven, terwijl zilver extra hard geraakt wordt door afnemende industriële vraag. Hierdoor stijgt de goud/zilver ratio scherp.

Wat zegt een hoge of lage goud/zilver ratio?

De hoogte van de goud/zilver ratio geeft beleggers inzicht in de relatieve waardering van goud ten opzichte van zilver.

Het is belangrijk om te benadrukken dat de ratio geen vast “koop- of verkoopsignaal” is, maar een contextuele indicator die helpt bij het interpreteren van marktverhoudingen.

Wat betekent een hoge goud/zilver ratio?

Een hoge goud/zilver ratio (bijvoorbeeld 80, 90 of hoger) betekent dat u veel zilver nodig heeft om één ounce goud te kopen. In de praktijk houdt dit in dat:

• goud relatief duur is ten opzichte van zilver, óf
• zilver relatief goedkoop is ten opzichte van goud.

Wat betekent een lage goud/zilver ratio?

Een lage goud/zilver ratio (bijvoorbeeld 50 of lager) betekent dat zilver relatief duur is ten opzichte van goud. Dit komt vaak voor in perioden waarin:

• economische groei aantrekt;
• industriële vraag naar zilver toeneemt;
• beleggers meer risico durven nemen.

Hoe gebruiken beleggers de goud/zilver ratio?

Beleggers gebruiken de goud/zilver ratio niet als exacte voorspeller, maar als strategisch hulpmiddel om beslissingen beter te onderbouwen.

De ratio helpt bij het beoordelen van relatieve waarde, het inschatten van marktsentiment en het bepalen van de verhouding tussen goud en zilver binnen een portefeuille.

1. Als hulpmiddel voor portefeuilleverdeling

Veel beleggers houden zowel goud als zilver aan om risico’s te spreiden. De goud/zilver ratio wordt gebruikt om te beoordelen of die verdeling nog in balans is.

• Hoge ratio: relatief meer goud, relatief weinig zilver
• Lage ratio: relatief meer zilver, relatief minder goud

Wanneer de ratio historisch hoog staat, kiezen sommige beleggers ervoor om hun blootstelling aan zilver voorzichtig te vergroten. Bij een lage ratio kan juist goud aantrekkelijker worden binnen de portefeuille.

2. Als langetermijn-indicator (geen timing-instrument)

De goud/zilver ratio is vooral geschikt voor langetermijnanalyse. Beleggers kijken naar:

• historische bandbreedtes;
• structurele trends;
• uitzonderlijke uitschieters (extremen).

Een ratio die langdurig afwijkt van historische gemiddelden kan aanleiding zijn om de strategie te heroverwegen, maar zelden om direct te handelen. De ratio werkt daarmee ondersteunend, niet sturend.

3. Voor het interpreteren van marktsentiment

De ratio wordt vaak gezien als een barometer voor vertrouwen of onzekerheid in de markt:

• Stijgende ratio: toenemende onzekerheid, vlucht naar goud, defensieve markt
• Dalende ratio: meer risicobereidheid, aantrekkende economie, sterkere zilvervraag

Beleggers gebruiken dit signaal om hun verwachtingen te toetsen aan bredere economische ontwikkelingen, zoals inflatie, rente en geopolitiek.

4. Voor relatieve waarde-analyse (goud versus zilver)

In plaats van te vragen “Is goud duur?” of “Is zilver goedkoop?”, stellen ervaren beleggers een andere vraag: is goud duurder dan zilver, relatief gezien?

De goud/zilver ratio maakt die vergelijking mogelijk, los van absolute prijsniveaus. Dit is vooral nuttig in perioden waarin:

• beide metalen stijgen, maar niet in hetzelfde tempo;
• of beide dalen, maar met verschillende intensiteit.

5. Wisselstrategieën bij ervaren beleggers

Een kleine groep ervaren beleggers past zogenaamde ratio-wisselstrategieën toe. Hierbij wordt goud ingeruild voor zilver (of andersom) wanneer de ratio extreme waarden bereikt.

Belangrijke kanttekeningen:

• dit vereist discipline, kennis en lange adem;
• transactiekosten en belastingen spelen een rol;
• het is geen standaardstrategie voor iedere belegger.

Voor de meeste particuliere beleggers blijft dit een theoretisch kader, geen dagelijkse praktijk.

6. In combinatie met andere analyses

De goud/zilver ratio wordt zelden als enige tool gebruikt. Beleggers combineren deze vaak met:

• fundamentele analyse van goud en zilver;
• inflatie- en renteverwachtingen;
• industriële vraag naar zilver;
• monetaire ontwikkelingen en centrale bankbeleid.

De goud/zilver ratio laat zien hoeveel ounces zilver nodig zijn om één ounce goud te kopen.

Conclusie: de goud/zilver ratio bij lange termijn investeren

De goud/zilver ratio biedt beleggers een waardevol inzicht in de relatieve verhouding tussen goud en zilver. Door deze ratio te combineren met historische context, marktsentiment en economische ontwikkelingen ontstaat een beter begrip van de dynamiek tussen beide edelmetalen.

De goud/zilver ratio blijft vooral geschikt als strategisch hulpmiddel voor de lange termijn, niet als timinginstrument. Wie de ratio nuchter interpreteert en toepast binnen een bredere beleggingsstrategie, kan deze gebruiken om beter onderbouwde keuzes te maken binnen een gespreide edelmetaal portefeuille.