Goudcertificaat: wat het is en hoe u de echtheid controleert

Een goudcertificaat is een document of verpakking dat de echtheid, de zuiverheid en het gewicht van een goudstuk vastlegt. Het wordt uitgegeven door de raffinaderij die het goud produceert, vaak een raffinaderij die op de Good Delivery List van de London Bullion Market Association (LBMA) staat, en bevat doorgaans een uniek serienummer dat overeenkomt met het nummer op de goudbaar zelf. Zo'n echtheidscertificaat maakt goud eenvoudiger te verifiëren en beter verhandelbaar.

In dit artikel leest u wat een goudcertificaat precies is, welke informatie erop staat, hoe u de echtheid ervan controleert en waarom goud met certificaat wereldwijd vlotter wordt geaccepteerd. Ook leggen we het verschil uit tussen een echtheidscertificaat en een goudcertificaat als beursproduct, want dat zijn twee heel verschillende dingen.

Wat is een goudcertificaat?

Een goudcertificaat is een bewijs van echtheid dat hoort bij een specifiek goudstuk en de belangrijkste eigenschappen ervan vastlegt. Op het certificaat, ook wel assay card genoemd, staan doorgaans de zuiverheid (bijvoorbeeld 999,9/1000), het gewicht, de naam van de raffinaderij en een uniek serienummer. Bij goudbaren is dit certificaat vrijwel altijd aanwezig; bij gouden munten hangt het af van het type munt.

Het certificaat heeft op zichzelf geen waarde. De waarde ontstaat pas in combinatie met het bijbehorende goudstuk: het certificaat bewijst dat de baar of munt echt is en aan de vermelde specificaties voldoet. Los van het goud is een certificaat dus niet meer dan een document.

De twee betekenissen van "goudcertificaat"

De term goudcertificaat wordt voor twee volledig verschillende dingen gebruikt, en dat onderscheid is belangrijk om te begrijpen voordat u goud koopt.

De eerste en meest gangbare betekenis is het echtheidscertificaat: een fysiek document of een verzegelde verpakking die bij uw goudbaar of -munt hoort en de echtheid ervan bevestigt. Dit is waar dit artikel primair over gaat.

De tweede betekenis is het goudcertificaat als beursproduct: een financieel instrument waarmee u handelt in de waarde van goud, zonder dat u het fysieke metaal zelf bezit. Het goud ligt dan elders opgeslagen en u houdt een vordering of belang aan.

Op de beurs gaat het meestal om producten zoals Exchange Traded Funds (ETF's) of Exchange Traded Commodities (ETC's). Omdat u het goud niet zelf in handen heeft, bent u afhankelijk van een derde partij. Meer over dat onderscheid leest u in ons artikel over digitaal goud versus fysiek goud.

Welke informatie staat er op een goud echtheidscertificaat?

Een echtheidscertificaat vermeldt de belangrijkste gegevens waarmee een goudstuk te identificeren en te verifiëren is. In de praktijk gaat het om de volgende onderdelen:

• Zuiverheid: het goudgehalte, meestal uitgedrukt als 999,9/1000 of 24 karaat. Dit getal geeft aan welk percentage van het gewicht daadwerkelijk uit puur goud bestaat.
• Gewicht: het exacte fijngewicht van de baar of munt, doorgaans in gram of troy ounce.
• Raffinaderij: de naam en het logo van de producent die het goud heeft vervaardigd en het certificaat heeft uitgegeven.
• Productnaam of productcode: een interne aanduiding waarmee de producent het specifieke type baar of serie herkent.
• Serienummer: een uniek nummer dat ook op de goudbaar zelf is gegraveerd, zodat certificaat en product één-op-één aan elkaar te koppelen zijn.
• Beveiligingskenmerken: hologrammen, watermerken of UV-kenmerken die het namaken van het certificaat moeten bemoeilijken.

Niet elk certificaat bevat exact dezelfde combinatie; de precieze uitvoering verschilt per producent en productserie. Bij sommige raffinaderijen is het certificaat een los document, bij andere is het geïntegreerd in de verpakking zelf.

De goudbaren van Umicore en C. Hafner worden bijvoorbeeld geleverd in een verzegelde blisterverpakking die tegelijk fungeert als certificaat van echtheid. Dit certificaat wordt ook wel een assay card genoemd, een term die verwijst naar de rol van de essayeur bij het vaststellen van de zuiverheid.

Krijgt u bij elke goudaankoop een certificaat?

Nee, niet elk goudstuk wordt met een certificaat geleverd, en dat is niet altijd een probleem. Of er een certificaat mee wordt geleverd, hangt vooral af van het type goud.

Goudbaren worden vrijwel altijd met een echtheidscertificaat of in een gecertificeerde blisterverpakking geleverd. Gangbare gouden beleggingsmunten, zoals de Krugerrand of de Maple Leaf, worden juist meestal zónder los certificaat verkocht en vaak per koker (tube) geleverd in plaats van individueel verpakt: hun echtheid is af te lezen aan de munt zelf, die door een officieel munthuis is geslagen en wereldwijd herkenbaar is.

Verzamelmunten en pre-owned goudbaren

Gouden verzamelmunten komen daarentegen vaak wél met een certificaat en een presentatiedoos, omdat de oplage beperkt is en de numismatische waarde een rol speelt.

Bij pre-owned goudbaren kan bovendien de oorspronkelijke verpakking ontbreken of beschadigd zijn. Dat maakt de baar niet automatisch onecht, maar betekent wel dat de producent, het gewicht en eventuele testresultaten een grotere rol spelen bij de beoordeling. Het ontbreken van een certificaat betekent dus niet dat het goud minder betrouwbaar is; de herkenbaarheid van de munt of aanvullende controle vervult dan een vergelijkbare functie.

Een goudcertificaat legt de echtheid, zuiverheid, het gewicht en vaak een serienummer van een goudstaaf of gouden munt vast.

Hoe controleert u de echtheid van een goudcertificaat?

U controleert de echtheid van een goudcertificaat door het serienummer op het certificaat te vergelijken met het nummer op de goudbaar en te letten op de beveiligingskenmerken. Een certificaat kan namelijk zelf ook vervalst zijn, dus het loont om een paar dingen na te lopen:

• Vergelijk het serienummer: Het nummer op het certificaat moet exact overeenkomen met het gegraveerde nummer op de baar. Wijken ze af, dan is dat een duidelijk waarschuwingssignaal.
• Controleer de uitgevende instantie: Kijk of het certificaat afkomstig is van een erkende raffinaderij, bij voorkeur een raffinaderij die op de Good Delivery List van de LBMA staat.
• Let op beveiligingskenmerken: Hologrammen, watermerken en UV-kenmerken zijn moeilijk na te maken. Op de blisterverpakking van Umicore staat bijvoorbeeld een Good Gold-hologram.
• Neem bij twijfel contact op met de producent: De raffinaderij kan bevestigen of een serienummer en certificaat daadwerkelijk door hen zijn uitgegeven.

Beoordeel deze signalen altijd in combinatie met elkaar. Eén enkel kenmerk, zoals alleen een hologram of alleen een serienummer, is op zichzelf niet doorslaggevend. Wat een certificaat níét doet, is de echtheid van het goud zelf met volledige zekerheid bewijzen.

Bij twijfel over de baar of munt zelf blijft een fysieke controle, zoals een dichtheidstest of een XRF-analyse, de meest betrouwbare methode. Meer over de rol van goud keurmerken leest u in ons artikel over LBMA en Good Delivery.

Wat als u uw goudcertificaat kwijt bent?

Een kwijtgeraakt certificaat maakt uw goud niet onecht. De baar of munt zelf blijft ongewijzigd, met dezelfde zuiverheid, hetzelfde gewicht en, bij een baar, hetzelfde gegraveerde serienummer. Dat serienummer in het metaal is en blijft het primaire kenmerk; het losse document is daar een aanvulling op en geen vervanging.

Bewaart u goud langere tijd, dan raakt het bijbehorende certificaat wel eens los van de baar, bijvoorbeeld bij een verhuizing of het opruimen van oude documenten. In dat geval kunt u vaak bij de producent terecht: sommige raffinaderijen geven op verzoek een duplicaat of vervangend certificaat af, doorgaans tegen overlegging van de originele aankoopfactuur. Neem in dat geval eerst contact op met de partij bij wie u het goud heeft gekocht.

Goud met of zonder certificaat: wat betekent het voor de verkoop?

Goud met een certificaat is doorgaans eenvoudiger en sneller te verkopen dan goud zonder. Voor een koper of handelaar neemt een echtheidscertificaat een deel van de onzekerheid weg: de zuiverheid, het gewicht en de herkomst zijn immers gedocumenteerd.

Dit betekent niet dat goud zonder certificaat waardeloos is. Een gangbare beleggingsmunt zonder los certificaat blijft goed verhandelbaar dankzij haar herkenbaarheid. Maar bij baren en minder bekende producten geeft een certificaat een duidelijk voordeel bij verkoop.

Handig voor uw belastingaangifte

Bewaar het certificaat altijd samen met uw aankoopfactuur; die twee documenten vormen samen het herkomstdossier van uw goud. Dat dossier is niet alleen bij verkoop relevant, maar ook in andere situaties. Bij de jaarlijkse belastingaangifte heeft u de waarde van uw goud nodig voor de Box 3-peilwaarde, waarbij een duidelijke administratie de onderbouwing vereenvoudigt.

Overweegt u op enig moment om goud te schenken, dan is diezelfde documentatie een goed vertrekpunt om de waarde op het moment van schenken vast te stellen.

Meer hierover leest u in onze artikelen over de jaarlijkse peilwaarde van beleggingsgoud voor de belastingaangifte en over edelmetaal fiscaal efficiënt schenken.

Veilig goud kopen met zekerheid over echtheid

De belangrijkste zekerheid haalt u niet uit het certificaat alleen, maar uit de betrouwbaarheid van de handelaar bij wie u koopt. Een erkende handelaar levert goud van producenten met een herkenbare reputatie, voorzien van de juiste documentatie, en staat in voor de echtheid van wat u koopt.

The Silver Mountain is sinds 2008 gespecialiseerd in fysiek edelmetaal en staat in het AFM-register onder vergunningnummer 12048860 voor het aanbieden van beleggingsobjecten. Wij leveren goud van erkende producenten, waaronder raffinaderijen die op de Good Delivery List van de LBMA staan. Dit is een van de strengste kwaliteitsstandaarden in de internationale goudmarkt.

Bestellingen worden verzekerd bezorgd via onze eigen bezorgservice, of u haalt ze op afspraak op bij onze kantoren in Baarn en Den Haag.

Wilt u goud aankopen en beginnen met investeren in edelmetaal? Dan vindt u het volledige aanbod op onze pagina goud kopen of leest u verder in ons kenniscentrum over goud.

Conclusie: hoe belangrijk is een goudcertificaat?

Een goudcertificaat is een waardevol hulpmiddel dat de echtheid, zuiverheid en herkomst van een goudstuk vastlegt en de verhandelbaarheid vergroot. Bij goudbaren hoort zo'n echtheidscertificaat er vrijwel altijd bij, bij gangbare beleggingsmunten is de munt zelf het bewijs.

Let wel op het onderscheid met een goudcertificaat als beursproduct, waarbij u geen fysiek goud bezit. Controleer altijd meerdere signalen samen, zoals het serienummer, de producent en de verpakking, en koop bij een erkende handelaar; dat geeft uiteindelijk de meeste zekerheid.