Verschuift de goudmarkt naar Azië? De rol van China en India

De goudmarkt verschuift gedeeltelijk naar Azië, doordat China en India een steeds grotere rol spelen in de vraag naar baren, munten, sieraden en beursgenoteerde goudproducten. Ook de handelsplatformen in Shanghai winnen aan belang. Toch worden Londen en New York niet vervangen. De internationale goudprijs ontstaat uit een voortdurend samenspel van fysieke handel, termijncontracten, valuta en wereldwijde beleggingsstromen.

China en India worden vaak als één Aziatisch blok gezien, maar de twee markten werken anders. In China komen particuliere vraag, binnenlandse productie, goud-ETF's en aankopen door de centrale bank samen. In India wegen sieraden, bruiloften, feestdagen, importheffingen en de koers van de roepie zwaar.

In dit artikel leest u hoe de Aziatische goudmarkt is opgebouwd, wat de Shanghai Gold Exchange doet, en in hoeverre de vraag uit China en India de wereldprijs beïnvloedt.

Waarom wordt Azië belangrijker voor de goudmarkt?

Azië wordt belangrijker doordat een groeiend deel van de wereldwijde vraag naar baren, munten en goud-ETF's uit deze regio komt. Die vraag komt van huishoudens, particuliere beleggers, vermogensbeheerders en centrale banken.

De goudmarkt werd lang vooral vanuit een westers perspectief beschreven, met de nadruk op de Amerikaanse rente, de dollar, COMEX en de handel in Londen. Die factoren blijven belangrijk, maar vertellen niet het hele verhaal. Een groot deel van het goud wordt uiteindelijk gekocht en aangehouden door Aziatische huishoudens en beleggers.

Volgens de World Gold Council krijgen Aziatische markten al enkele jaren een groter aandeel in de vraag naar baren en munten.

De vraag is bovendien niet overal gelijk. Een stijgende goudprijs kan Chinese beleggers juist aantrekken, terwijl Indiase huishoudens dan minder sieraden kopen omdat goud te duur wordt. Binnen dezelfde regio kan de vraag dus tegelijk stijgen en dalen. "Aziatische goudvraag" is daarom geen uniforme koopgolf.

Hoe is de wereldwijde goudmarkt verdeeld?

De wereldwijde goudmarkt bestaat uit meerdere handelscentra die elk een andere functie hebben. Er is dus geen enkele beurs die op elk moment zelfstandig de goudprijs bepaalt. Goud wordt bijna 24 uur per dag verhandeld: als de Aziatische handelsdag eindigt, zijn de Europese markten al open en later opent de Verenigde Staten. Prijsverschillen worden meestal snel kleiner, doordat handelaren op meerdere markten actief zijn.

De LBMA Gold Price

Londen is een belangrijk centrum voor de internationale OTC-handel, waarbij transacties rechtstreeks tussen professionele partijen worden afgesloten in plaats van via één beurs. De LBMA Gold Price geldt wereldwijd als benchmark voor waarderingen en financiële producten. Dat is een referentieprijs voor goud dat in Londen wordt geleverd, niet de consumentenprijs van een specifieke munt of baar.

De London Bullion Market Association beheert ook de Good Delivery List. Die lijst geldt voor erkende raffinaderijen en grote professionele baren, dus een individuele retailbaar is niet automatisch "LBMA-gecertificeerd".

New York’s rol binnen goudfutures en opties

New York speelt via COMEX een grote rol in goudfutures en opties. Mijnbouwbedrijven, handelaren en beleggers gebruiken die contracten om prijsrisico's af te dekken. Belangrijk om te weten: futureshandel is niet hetzelfde als fysieke vraag. Een groot handelsvolume betekent niet dat evenveel goud daadwerkelijk uit een kluis wordt gehaald.

De termijnmarkt beïnvloedt vooral de prijsontdekking, terwijl de fysieke markt laat zien waar goud echt wordt gekocht en aangehouden. Meer hierover leest u in onze uitleg over de spotprijs en prijsvorming van goud.

Waarom is China zo belangrijk voor de goudmarkt?

China is belangrijk omdat het land binnenlandse goudproductie combineert met particuliere vraag, import, goud-ETF's en aankopen door de centrale bank. Vrijwel elk onderdeel van de goudketen komt zo binnen één markt samen. China behoort al jaren tot de grootste goudproducenten ter wereld, maar de eigen productie is niet altijd genoeg om alle vraag te dekken. Daarom importeert het land ook goud.

De Chinese vraag komt grofweg van 4 groepen. Huishoudens kopen sieraden, geschenken en kleine baren, vaak voor vermogensbehoud en traditie. Particuliere beleggers kiezen voor goudbaren kopen, gouden munten en spaarproducten. Professionele beleggers gebruiken goud-ETF's en futures. En de People's Bank of China houdt goud aan als onderdeel van de officiële reserves.

Die Chinese vraag reageert op de goudprijs, het consumentenvertrouwen, de renminbi en de prestaties van andere beleggingen. Worden aandelen aantrekkelijker, dan kunnen Chinese goud-ETF's uitstroom zien. Bij onzekerheid of een zwakkere munt kan de belangstelling juist toenemen. Er is dus geen vast patroon waarbij Chinese kopers onder alle omstandigheden blijven kopen.

Het strategische, monetaire motief van de centrale bank laten we hier kort: dat leest u in ons artikel over BRICS, de-dollarisering en de goudprijs en over goudaankopen door centrale banken.

De Shanghai Gold Exchange is het centrale platform voor de Chinese fysieke goudmarkt.

Waarom is India een van de grootste goudmarkten?

India is een grote goudmarkt doordat goud er een financiële, culturele en sociale functie combineert. Sieraden vormen een groot deel van de vraag, maar ook baren, gouden munten, ETF's en digitale goudproducten spelen een rol. Goud wordt veel gekocht rond bruiloften en religieuze feestdagen zoals Akshaya Tritiya, Dhanteras en Diwali. Het kan worden gedragen, geschonken en als familiebezit doorgegeven. Daardoor hangt de vraag niet alleen af van de verwachting dat de prijs stijgt.

De omvang van de aankopen blijft wel gevoelig voor de prijs. Wordt goud lokaal duur, dan kiezen huishoudens voor lichtere sieraden, een lager karaatgehalte, uitstel of het inruilen van bestaand goud. Twee factoren wegen daarbij extra mee. De roepie bepaalt hoeveel een koper in eigen munt betaalt: goud wordt internationaal vaak in dollars geprijsd, dus een zwakkere roepie maakt goud in India duurder, ook als de dollarprijs gelijk blijft.

Daarnaast beïnvloeden importheffingen en het handelsbeleid de lokale prijs. Ook de moesson speelt indirect mee, doordat een deel van de bevolking van landbouwinkomen afhankelijk is.

China en India vergeleken

China en India zijn beide grote goudmarkten, maar verschillen in structuur, gebruik en prijsgevoeligheid. Dat verklaart waarom hun vraag niet altijd dezelfde kant op beweegt.

Wat is de Shanghai Gold Exchange?

De Shanghai Gold Exchange (SGE) is de door de People's Bank of China opgerichte handelsinfrastructuur voor goud en andere edelmetalen. De beurs verzorgt onder meer handel, clearing, afwikkeling, levering en kluisdiensten. De SGE werd in 2002 opgericht na goedkeuring door de Chinese Staatsraad, en in 2014 kwam er met de internationale tak toegang voor buitenlandse instellingen.

Anders dan een winkel of reguliere broker is de SGE vooral een professionele markt, gebruikt door banken, juweliers en raffinaderijen. Een groot deel van de Chinese groothandel loopt via dit systeem, en opnames uit de SGE-kluizen worden daarom vaak gebruikt als indicator voor de hoeveelheid goud die richting juweliers en handelaren beweegt.

Een opname staat echter niet gelijk aan een nieuwe particuliere beleggingsvraag. Daarnaast publiceert de SGE de Shanghai Gold Benchmark Price, een renminbi-benchmark die tweemaal per handelsdag via een veiling tot stand komt. Die prijs staat doorgaans in renminbi per gram, terwijl internationale noteringen vaak in dollars per troy ounce zijn. Een vergelijking met Londen vraagt dus om omrekening van valuta, gewicht en contractvoorwaarden.

Wat betekent een premie op goud in Shanghai?

Een Shanghai-premie is het positieve prijsverschil tussen een vergelijkbare goudprijs in Shanghai en een internationale referentieprijs, nadat u die eerst hebt omgerekend naar dezelfde valuta, gewichtseenheid en leveringsbasis. Een positieve premie kan ontstaan als Chinese kopers relatief veel goud vragen of als het lokale aanbod beperkt is. Ligt de omgerekende Shanghai-prijs juist onder de internationale prijs, dan is er sprake van een korting.

De premie is echter geen zuivere meting van de actuele vraag. Ook importvergunningen, kapitaalregels, belastingen, lokale productstandaarden en wisselkoersen kunnen het verschil vergroten of verkleinen. Een hoge premie bewijst daarom niet dat er wereldwijd een tekort aan fysiek goud is. Het laat vooral zien dat één internationale goudprijs niet betekent dat goud overal tegen exact hetzelfde bedrag beschikbaar is.

Bepaalt Azië inmiddels de wereldwijde goudprijs?

Nee, Azië bepaalt de goudprijs niet zelfstandig, maar de regio krijgt wel meer invloed op de fysieke vraag, de beleggingsstromen en de regionale prijsvorming. De wereldprijs blijft het resultaat van markten die elkaar voortdurend beïnvloeden. Het helpt om drie vormen van invloed te onderscheiden:

• Internationale benchmark en OTC-handel: vooral Londen, dat de referentieprijzen levert en de grote institutionele handel verwerkt.
• Futures, opties en de snelle verwerking van verwachtingen: vooral COMEX in New York, aangevuld door de Shanghai Futures Exchange.
• Fysieke vraag, lokale premies en Aziatische beleggingsstromen: vooral China, India en andere Aziatische markten.

Aziatische vraag kan dus een belangrijke, structurele factor zijn, maar verandert niet elk nieuwsbericht meteen in een hogere goudprijs. Een stijgende Amerikaanse reële rente, een sterkere dollar of grote ETF-uitstroom elders kan op korte termijn zwaarder wegen. Meer over dat samenspel leest u in ons artikel over rente, inflatie, geopolitiek en de goudprijs.

Wat betekent dit voor Nederlandse goudbezitters?

Voor u als Nederlandse koper is de groei van Azië vooral extra context, geen koop- of verkoopsignaal. Chinese en Indiase cijfers zijn pas bruikbaar samen met de rente, de valuta, de ETF-stromen en de internationale verwachtingen. U krijgt bovendien te maken met de goudprijs in euro's. De internationale prijs staat meestal in dollars, waarna de euro-dollarkoers de omgerekende waarde beïnvloedt. Goud kan daardoor in euro's stijgen terwijl de dollarprijs nauwelijks beweegt, of andersom.

Wilt u de Aziatische markt volgen, dan kunt u letten op de kwartaalrapportages van de World Gold Council, de SGE-opnames, de Shanghai-premie of -korting, de Aziatische ETF-stromen en wijzigingen in importregels.

Geen van die indicatoren voorspelt op zichzelf de goudprijs, ze helpen vooral te begrijpen waar de vraag vandaan komt. Voor de actuele waarde kunt u onze live goudprijs raadplegen.

Goud kopen binnen een internationale markt

Wie fysiek goud koopt, betaalt de actuele metaalwaarde plus een productpremie voor onder meer productie, verpakking, verzekering en transport. De ontwikkelingen in Azië kunnen die premie indirect beïnvloeden, maar de prijs van een specifieke baar of munt hangt ook af van de producent, het gewicht en de beschikbaarheid. Koopt u voor het eerst goud, dan denken we graag met u mee over de vorm die bij u past.

The Silver Mountain is sinds 2008 gespecialiseerd in fysiek edelmetaal en staat als AFM-vergunninghouder (vergunningnummer 12048860) geregistreerd voor het aanbieden van beleggingsobjecten. U kunt kiezen uit goudbaren van verschillende producenten en internationaal herkenbare gouden munten. Waar van toepassing werken we met raffinaderijen op de LBMA Good Delivery List.

Uw bestelling wordt verzekerd bezorgd via onze eigen bezorgservice of ligt op afspraak klaar in Baarn of Den Haag, en u kunt uw goud verzekerd laten opslaan via Edelmetaal Beheer Nederland. Wilt u later verkopen, dan biedt zusteronderneming Inkoop Edelmetaal u de verkoopzekerheid om uw goud weer aan ons terug te verkopen.

Conclusie: het zwaartepunt verschuift, de markt blijft mondiaal

Het zwaartepunt van de fysieke goudvraag en een deel van de beleggingsvraag verschuift richting Azië, maar de goudmarkt blijft een wereldwijd netwerk. China en India zijn belangrijk door hun omvang, hun particuliere vraag, hun culturele band met goud en hun groeiende financiële infrastructuur.

De Shanghai Gold Exchange geeft China een eigen fysieke markt en een renminbi-benchmark, terwijl Londen en New York leidend blijven voor internationale benchmarks, OTC-handel en futures.

Wie de goudmarkt wil begrijpen, kijkt daarom niet alleen naar de Federal Reserve of de dollar. Chinese ETF-stromen, Indiase sieraden- en beleggingsvraag, regionale premies en centrale banken voegen waardevolle informatie toe. Geen enkele factor garandeert een hogere goudprijs; juist de wisselwerking tussen al deze markten bepaalt de uitkomst.