Wat is de spotprijs? Alles over de prijsvorming van goud en zilver

De spotprijs van goud en zilver vormt de hartslag van de wereldwijde edelmetaalmarkt, maar fungeert in de praktijk vooral als een theoretisch ijkpunt. Hoewel deze koers de basis is voor elke transactie, wijkt de prijs van fysiek edelmetaal vrijwel altijd af van de live beurskoers. Hoe bepalen beurzen in Londen en New York de prijs die u vandaag betaalt?

In dit artikel analyseren we de werking van prijsvorming, het cruciale verschil tussen papiergoud en fysiek metaal, en de exacte opbouw van de premie.

Wat is de spotprijs precies? 

De spotprijs van goud is de meest actuele prijs waarvoor het edelmetaal kan worden gekocht of verkocht bij directe levering. De naam is dan ook afgeleid van goud kopen ‘on the spot’. In tegenstelling tot de term 'futures', gaat het bij de spotprijs om de waarde van goud die nu beschikbaar is. 

De prijs is continu in beweging (intraday). Dit betekent dat de koers gedurende de handelsdag van minuut tot minuut fluctueert op basis van geopolitiek nieuws, economische data en de balans tussen vraag en aanbod. 

Hoe komt de spotprijs tot stand? 

De wereldwijde spotprijs komt niet op één centrale plek tot stand, maar is het resultaat van een continu samenspel tussen de fysieke markt en de termijnmarkt. De prijs die u live in onze grafieken ziet, wordt bepaald door te kijken naar de goud futures met het hoogste handelsvolume op dat moment. 

Rol van de Comex 

De COMEX in New York is de belangrijkste beurs voor de handel in goudcontracten, ook wel ''papierhandel'' genoemd. Omdat hier het grootste volume aan contracten wordt verhandeld, heeft de COMEX de grootste invloed op de dagelijkse intraday bewegingen van de spotprijs. 

Rol van de LBMA 

De LBMA in Londen is het wereldwijde centrum voor de fysieke goudhandel. Hier vindt tweemaal daags de officiële fixing plaats. Dit veilingproces stelt een referentieprijs vast die wereldwijd wordt gebruikt door mijnbouwbedrijven, centrale banken en de juwelen industrie. De fixing vindt plaats om: 

• 11:30 Nederlandse tijd: de ''Morning Fix'' 
• 16:00 uur Nederlandse tijd: de ''Afternoon Fix'' 

Welke factoren beïnvloeden de spotprijs? 

De spotprijs van goud en zilver wordt continu beïnvloed door ontwikkelingen op de internationale financiële markten. Hoewel vraag en aanbod de basis vormen, zijn er een aantal belangrijke factoren die direct invloed hebben op de koers. 

Rente en monetair beleid 

Wanneer de rente stijgt, worden alternatieve beleggingen zoals obligaties aantrekkelijker. Dit kan druk zetten op de goudprijs. Bij lage rente is het tegenovergestelde vaak zichtbaar en stijgt de vraag naar goud als waardeopslag. 

Inflatie en koopkracht 

Goud en zilver worden vaak gezien als bescherming tegen inflatie. Wanneer de koopkracht van valuta daalt, neemt de vraag naar edelmetalen toe, wat de spotprijs kan verhogen. 

Valutakoersen 

Omdat goud wereldwijd in dollars wordt verhandeld, heeft de wisselkoers directe invloed op de prijs. Een zwakkere dollar zorgt vaak voor een hogere goudprijs en andersom. 

Geopolitieke onzekerheid 

In tijden van crisis of onzekerheid zoeken beleggers naar veilige havens. Goud profiteert hier doorgaans van, wat leidt tot stijgende prijzen. 

Industriële vraag 

Speelt met name bij zilver. Zilver wordt veel gebruikt in industrieën zoals elektronica en zonne-energie. Veranderingen in economische groei of technologische vraag hebben daardoor direct invloed op de spotprijs van zilver. 

Wat zijn goud futures en wat is de relatie met de spotprijs? 

Goud futures zijn een vorm van papiergoud. Het zijn bindende overeenkomsten om een specifieke hoeveelheid goud op een toekomstige datum tegen een nu vastgestelde prijs te kopen of te verkopen. Handelaren gebruiken deze contracten om te speculeren op prijsstijgingen of -dalingen zonder dat zij het goud fysiek in bezit hoeven te nemen. De termen die daarbij worden gebruikt zijn: 

• Long: Het kopen van contracten bij een verwachte stijging van de spotprijs. 
• Short: Het verkopen van contracten bij een verwachte daling van de spotprijs. 

Omdat de spotprijs wordt afgeleid van de meest actuele future-contracten, ziet u de invloed van deze 'long' en 'short' posities direct terug in de live koers. 

Waarom is de spotprijs van zilver volatieler dan goud? 

Hoewel de spotprijs van zilver op een vergelijkbare manier tot stand komt, is de zilvermarkt een stuk kleiner dan de goudmarkt. Hierdoor is de zilverprijs vaak volatieler, bij een vergelijkbare instroom van kapitaal kan de zilverprijs procentueel veel heftiger stijgen of dalen dan de goudprijs.  

Waarom betaalt u een premie bovenop de spotprijs? 

Wanneer u fysiek goud bij ons koopt, zoals een goudbaar of gouden munt, ligt de prijs altijd iets hoger dan de theoretische spotprijs. Dit verschil noemen we de premie. Hiermee worden de volgende kosten gedekt: 

• Het zuiveren van het metaal en het slaan van de munten of baren door een erkende smelterij. 
• Het beveiligde transport en de verzekering van het edelmetaal. 
• De vergoeding voor de geboden service en de beschikbaarheid.