Box 3 veranderingen 2028: wat betekent dit voor belasting op uw goud en zilver?

Wie de politiek rondom de vermogensbelasting volgt, weet dat er veel gaande is. Na jaren van juridische uitspraken en politieke debatten, heeft de Tweede Kamer in februari 2026 ingestemd met de nieuwe 'Wet werkelijk rendement box 3'. Als ook de Eerste Kamer dit voorjaar akkoord gaat, treedt het nieuwe stelsel in werking op 1 januari 2028.

Maar wat houden deze box 3 veranderingen precies in? En nog belangrijker: wat is de concrete impact op uw portefeuille met edelmetalen? In dit artikel leggen we helder uit hoe goud in box 3 (en zilver) in de toekomst belast zal worden en waar u als belegger rekening mee moet houden.

Wat verandert er in box 3 in 2028?

Om de impact van het nieuwe wetsvoorstel goed in te schatten, is het belangrijk om de kern van de stelselwijziging te begrijpen. De afgelopen jaren werd de vermogensbelasting door veel beleggers als onrechtvaardig ervaren, wat leidde tot talloze rechtszaken. Het kabinet grijpt daarom in met een fundamentele verandering die, na goedkeuring door de Eerste Kamer, gepland staat voor 1 januari 2028.

De belangrijkste verschuiving is de overstap van een fictief rendement naar het werkelijke rendement.

In het huidige overbruggingsstelsel (dat nog tot en met 2027 geldt) vallen edelmetalen in de categorie 'overige bezittingen'. De Belastingdienst gaat hierbij uit van een vastgesteld, aangenomen rendementspercentage. U betaalt belasting over dit percentage, ongeacht of de goudprijs in dat specifieke jaar met 15% is gestegen of juist is gedaald.

Vermogensaanwasbelasting

Vanaf 2028 wordt dit principe volledig losgelaten. De nieuwe wet kijkt naar wat uw vermogen daadwerkelijk heeft gedaan. Voor beleggingen zoals fysiek goud en zilver hanteert de overheid hiervoor de zogeheten vermogensaanwasbelasting. De kernpunten van dit nieuwe systeem zijn:

• Twee peilmomenten: De Belastingdienst berekent uw rendement door de waarde van uw edelmetaal op 1 januari te vergelijken met de waarde op 31 december van datzelfde jaar.
• Belasting op papieren winst: Is uw goud of zilver in dat kalenderjaar in waarde gestegen? Dan ziet de fiscus deze waardestijging (de aanwas) als uw rendement, zelfs als u het edelmetaal niet heeft verkocht. U betaalt dus belasting over ongerealiseerde winst.
• Het tarief: Over deze berekende waardestijging betaalt u vervolgens 36% belasting, nadat het heffingsvrije resultaat in mindering is gebracht.
• Uitsluitend koerswinst: Waar aandelen dividend uitkeren en spaargeld rente oplevert, genereert fysiek edelmetaal geen tussentijdse inkomsten (regulier voordeel). Bij goud en zilver wordt puur naar de koersontwikkeling gekeken.

Voor veel langetermijnbeleggers voelt het belasten van ongerealiseerde winst tegennatuurlijk. U moet immers belasting afdragen in harde euro's over een koerswinst die nog veilig in de vorm van baren of munten is opgeslagen. Dit is echter de realiteit van het wetsvoorstel waarmee de Tweede Kamer onlangs akkoord is gegaan.

Dit vraagt om een bewuste inrichting van uw vermogen, waarbij u zorgt voor voldoende liquide middelen (spaargeld) om een eventuele belastingaanslag in goede goudjaren te kunnen voldoen.

Van heffingsvrij vermogen naar heffingsvrij resultaat

In het huidige stelsel profiteert u als belegger van een heffingsvrij vermogen. U betaalt pas belasting in box 3 als uw totale vermogen boven een bepaalde drempel uitkomt (in 2026 is dit bijvoorbeeld € 57.684 zonder fiscaal partner).

Dit bekende systeem verdwijnt in het nieuwe wetsvoorstel voor 2028. Omdat de Belastingdienst straks niet meer kijkt naar de totale omvang van uw vermogen, maar puur naar het rendement dat u daarop behaalt, verandert ook de vrijstelling.

Het heffingsvrij vermogen wordt vervangen door een heffingsvrij resultaat.

• De drempelwaardes: Het beoogde heffingsvrije resultaat is vastgesteld op € 1.800 per persoon. Heeft u een fiscaal partner? Dan bedraagt de gezamenlijke vrijstelling € 3.600.
• De werking: Dit betekent simpelweg dat u over de eerste € 1.800 aan gerealiseerd werkelijk rendement (of papieren aanwas) géén belasting betaalt. Pas als de waardestijging van uw goud of zilver in een kalenderjaar hoger is dan deze drempel, gaat u over het meerdere belasting afdragen.

Edelmetaal in box 3: de werking van de vermogensaanwasbelasting

Wanneer het nieuwe stelsel in 2028 definitief in werking treedt, krijgt u als belegger in fysiek edelmetaal te maken met de vermogensaanwasbelasting. Dit systeem verschilt wezenlijk van de manier waarop de fiscus bijvoorbeeld omgaat met uw spaarrekening of uw eigen woning (box 1). Het is belangrijk om te begrijpen hoe dit in de praktijk werkt voor uw munten of baren.

De kern van de vermogensaanwasbelasting is dat u niet alleen wordt belast over reguliere inkomsten, maar ook over de waardeontwikkeling van uw bezittingen in een bepaald jaar.

Geen reguliere inkomsten, alleen koerswinst

Bij het berekenen van het werkelijke rendement kijkt de Belastingdienst naar twee componenten:

• Reguliere inkomsten: Denk aan rente, dividend of huuropbrengsten.
• Waardeontwikkeling (aanwas): De stijging of daling van de koerswaarde tussen 1 januari en 31 december.

Voor fysiek edelmetaal, of u nu gouden munten, zilveren baren of platina bezit, geldt een belangrijke eigenschap: het genereert geen reguliere inkomsten. U ontvangt geen dividend of rente over uw edelmetaal. Hierdoor draait de belastingheffing in box 3 voor deze beleggingscategorie uitsluitend om de tweede component: de jaarlijkse koersontwikkeling.

Hoe wordt de aanwas berekend?

De Belastingdienst kijkt naar de waarde van uw totale edelmetaalportefeuille op 1 januari van het kalenderjaar en vergelijkt dit met de waarde op 31 december.

• Is de waarde gestegen? Dan wordt dit verschil gezien als uw gerealiseerde rendement (uw 'aanwas') in dat jaar.
• Belasting op ongerealiseerde winst: Het cruciale punt van dit systeem is dat u belasting betaalt over deze waardestijging, ongeacht of u het edelmetaal heeft verkocht. U rekent dus af over papieren winst.

Dit geldt voor alle vormen van fysiek edelmetaal, of het nu gaat om beleggingsmunten zoals de zilveren Maple Leaf of goudbaren van een kilo. De fiscus maakt hierin geen onderscheid.

Een rekenvoorbeeld voor edelmetaal in box 3 (2028)

Om de impact concreet te maken, gebruiken we een vereenvoudigd rekenvoorbeeld gebaseerd op het huidige wetsvoorstel (waarin een heffingsvrij resultaat van € 1.800 en een belastingtarief van 36% is opgenomen).

Stel, u bezit op 1 januari 2028 een portefeuille met goud- en zilverstukken ter waarde van € 80.000.

• Waardebepaling: Op 31 december 2028 is de koers van edelmetalen flink gestegen. Uw portefeuille is nu € 88.000 waard.
• Rendement (aanwas): Uw werkelijke rendement in dat jaar is de waardestijging: € 8.000.
• Vrijstelling: Van dit rendement mag u het voorgestelde heffingsvrije resultaat aftrekken (uitgaande van fiscaal partnerschap): € 8.000 - € 3.600 = € 4.400.
• Belasting: Over het resterende bedrag van € 4.400 betaalt u het voorgestelde tarief van 36% inkomstenbelasting.
• Te betalen belasting in box 3: U betaalt in dit scenario € 1.584 belasting over de waardestijging van uw edelmetaal.

Let op: dit staat los van de belastingen bij aanschaf. Meer informatie daarover vindt u op onze pagina over de fiscaliteit omtrent edelmetalen.

Vanaf 1 januari 2028 betaalt u in box 3 geen belasting meer over een fictief rendement, maar over uw werkelijk behaalde rendement.

Veel boosheid over belasting op 'papieren winst'

Het nieuwe wetsvoorstel voor box 3 zorgt voor een storm aan kritiek onder beleggers, belastingadviseurs en in de politiek. De heisa draait vrijwel uitsluitend om de keuze voor de vermogensaanwasbelasting bij illiquide beleggingen zoals fysiek edelmetaal. De fiscus eist straks belasting over geld dat op papier weliswaar is verdiend, maar nog niet is gerealiseerd.

Het liquiditeitsprobleem

Fysiek goud en zilver koopt u doorgaans voor de lange termijn. Stijgt de goudprijs in een kalenderjaar flink? Dan is dat een prachtig rendement. Echter, de Belastingdienst verlangt aan het einde van dat jaar wel een afdracht in harde euro's over die ongerealiseerde winst.

Heeft u uw vermogen volledig vastgezet in edelmetaal en onvoldoende vrij spaargeld? Dan wordt u in theorie gedwongen om een deel van uw goud te verkopen, puur om de belastingaanslag te kunnen betalen. Voor veel beleggers voelt dit onrechtvaardig en haaks staan op de gedachte van vermogensbehoud.

De roep om vermogenswinstbelasting

Critici pleiten daarom sterk voor een vermogenswinstbelasting. Hierbij betaalt u pas belasting op het moment dat u uw goud daadwerkelijk verkoopt. Hoewel de Tweede Kamer onlangs moties heeft aangenomen om dit stelsel op termijn (richting 2029 of later) te onderzoeken, is de realiteit voor 2028 anders.

Vanwege beperkingen in de IT-systemen van de Belastingdienst is de heffing op papieren winst vooralsnog de bittere pil die de edelmetaalbelegger zal moeten slikken.

Wat gebeurt er bij een waardedaling van goud of zilver?

Edelmetalen zijn marktafhankelijk en kennen in hun koersverloop onvermijdelijk pieken en dalen. Wat gebeurt er onder de nieuwe wetgeving als de goud- of zilverprijs in een kalenderjaar daalt en uw portefeuille op 31 december minder waard is dan op 1 januari?

Het positieve nieuws is dat het voorgestelde stelsel voor box 3 eindelijk de mogelijkheid biedt tot verliesverrekening. Dit is een fundamenteel verschil met het huidige (en eerdere) systeem, waarbij u belasting moest betalen over een fictief positief rendement, zelfs als uw beleggingen in werkelijkheid fors in waarde waren gedaald.

Hoe werkt de verliesverrekening?

Als de waarde van uw edelmetaalportefeuille over het kalenderjaar daalt, realiseert u een negatief rendement (een negatieve aanwas). Dit verlies bent u fiscaal gezien niet kwijt.

• Toekomstige winsten dempen: U mag dit verlies meenemen naar de toekomst. Heeft u in 2028 bijvoorbeeld een verlies geleden door een dalende zilverprijs? Dan kunt u dit verlies in 2029 (of latere jaren) aftrekken van uw positieve rendement. Hierdoor betaalt u in die toekomstige, goede jaren per saldo minder belasting.
• De drempel: Let wel op dat er in het wetsvoorstel een drempelbedrag is opgenomen om de administratieve lasten voor de Belastingdienst te beperken. Vooralsnog is deze drempel vastgesteld op € 500. Verliezen (of winsten) onder dit bedrag blijven fiscaal buiten beschouwing.

Uw edelmetaal strategie voor de toekomst

Hoewel de nieuwe regels ingrijpend lijken, is er geen reden voor onmiddellijke paniek. Tot en met 2027 blijft het huidige stelsel (met het fictieve rendement) van kracht. Bovendien moet de Eerste Kamer zich nog over het wetsvoorstel buigen, wat nog voor politieke wendingen kan zorgen.

Fysiek goud en zilver koopt u doorgaans niet voor snelle winsten op de korte termijn, maar als bescherming van uw koopkracht over een periode van 10, 20 of 30 jaar. Zelfs met een nieuwe rekenmethode in box 3 blijft edelmetaal een onmisbare, tastbare anker in een gespreide portefeuille, ver weg van het financiële banksysteem.

Wij houden de ontwikkelingen rondom het wetsvoorstel box 3 nauwlettend voor u in de gaten en zullen deze pagina updaten zodra er definitieve besluiten vallen in de Eerste Kamer.