Goud in box 3: wat betekenen de box 3-plannen voor uw goud en zilver?

Wie goud in box 3 heeft, krijgt de komende jaren mogelijk met twee verschillende systemen te maken. De Tweede Kamer stemde in februari 2026 in met de Wet werkelijk rendement box 3, die nu bij de Eerste Kamer ligt. Het kabinet wil die wet wijzigen, maar de Raad van State is daar uiterst kritisch over. Voor 2026 verandert er niets.

In dit artikel leest u wat er nu geldt voor goud en zilver in box 3, wat de plannen voor 2027 en later inhouden, waarom fysiek edelmetaal daarin anders wordt behandeld dan een goud-ETF, en waar u rekening mee kunt houden zolang de politiek geen knoop doorhakt.

Of en in welke vorm de plannen doorgaan, hangt af van de onderhandelingen over het belastingplan en daarna van de Tweede en Eerste Kamer. Wij werken deze pagina direct bij zodra er meer duidelijk is.

Wat geldt er nu voor goud en zilver in box 3?

Zolang er geen nieuw stelsel is ingevoerd, valt uw edelmetaal onder het huidige forfaitaire stelsel in box 3. De Belastingdienst gaat daarbij uit van een verondersteld rendement op uw vermogen, en niet van de werkelijke koersontwikkeling van uw goud of zilver. Fysiek edelmetaal valt in dit stelsel onder de categorie 'overige bezittingen'.

Daarnaast geldt de tegenbewijsregeling. Kunt u aantonen dat uw werkelijke rendement lager was dan het forfaitaire percentage, dan kunt u de Belastingdienst vragen van dat lagere bedrag uit te gaan. Die regeling blijft gelden zolang het nieuwe stelsel er niet is, dus ook voor belastingjaar 2027.

Wat u aangeeft, is de waarde van uw edelmetaal op de peildatum van 1 januari. Voor die waardebepaling kunt u onze pagina over de jaarlijkse peilwaarde van beleggingsgoud raadplegen.

Wat verandert er in box 3 in 2028?

Het kabinet wil in box 3 overstappen van een fictief naar een werkelijk rendement. De afgelopen jaren werd de vermogensbelasting door veel beleggers als onrechtvaardig ervaren, wat tot talloze rechtszaken leidde. Daarom ligt er een plan om u te belasten over wat uw vermogen daadwerkelijk heeft opgeleverd in plaats van over een aangenomen rendement.

In het huidige overbruggingsstelsel vallen edelmetalen onder de ‘overige bezittingen’. De Belastingdienst gaat daarbij uit van een vastgesteld rendementspercentage. U betaalt belasting over dat percentage, ongeacht of de goudprijs in dat jaar met 15% is gestegen of juist is gedaald.

Twee sporen: belasting bij verkoop en belasting over aanwas

Het plan van het kabinet kent twee sporen, afhankelijk van het soort bezitting:

• Vermogenswinstbelasting vanaf 2028: voor aandelen, obligaties, ETF’s en andere financiële instrumenten, en voor vastgoed. U betaalt pas belasting op het moment dat u verkoopt. Ook een goud-ETF valt hieronder.
• Vermogensaanwasbelasting tot naar verwachting 2030: voor onder meer fysiek edelmetaal, directe cryptobeleggingen en banktegoeden. U betaalt dan jaarlijks belasting over de waardestijging, ook als u niets verkoopt. Het kabinet verwacht ook deze bezittingen vanaf 2030 onder de vermogenswinstbelasting te brengen.

Dat onderscheid heeft een praktische reden. Volgens het kabinet kunnen de systemen van de Belastingdienst en banken niet alle bezittingen tegelijk per 2028 aan. Het gaat wel om een voorstel. Het moet nog door de Tweede en de Eerste Kamer, en de Raad van State adviseerde op 2 november 2026 om het plan niet in deze vorm door te zetten.

Wat de vermogensaanwasbelasting betekent voor uw goud

Wordt het voorstel aangenomen, dan krijgt fysiek goud en zilver tot naar verwachting 2030 te maken met de vermogensaanwasbelasting. Die werkt als volgt:

• Twee peilmomenten: de Belastingdienst berekent uw rendement door de waarde van uw edelmetaal op 1 januari te vergelijken met de waarde op 31 december van datzelfde jaar.
• Belasting op papieren winst: is uw goud of zilver in dat jaar in waarde gestegen, dan ziet de fiscus die stijging als uw rendement, ook als u niets heeft verkocht. U betaalt dus belasting over ongerealiseerde winst.
• Het tarief: in het wetsvoorstel is een tarief van 36% opgenomen, berekend over de waardestijging nadat het heffingsvrije resultaat in mindering is gebracht.
• Uitsluitend koerswinst: waar aandelen dividend uitkeren en spaargeld rente oplevert, levert fysiek edelmetaal geen tussentijdse inkomsten op. Bij goud en zilver telt dus alleen de koersontwikkeling.

Voor veel langetermijnbeleggers voelt het belasten van ongerealiseerde winst tegennatuurlijk. U betaalt dan belasting in euro’s over een koerswinst die nog in de vorm van baren of munten in uw kluis ligt. Komt deze heffing er, dan is het verstandig om naast uw edelmetaal voldoende vrij spaargeld aan te houden, zodat u een eventuele aanslag in een goed goudjaar kunt voldoen zonder te hoeven verkopen.

Van heffingsvrij vermogen naar heffingsvrij resultaat

In het huidige stelsel profiteert u als belegger van een heffingsvrij vermogen. U betaalt pas belasting in box 3 als uw totale vermogen boven een bepaalde drempel uitkomt (in 2026 is dit bijvoorbeeld € 59.357 zonder fiscaal partner).

Dit bekende systeem verdwijnt in het nieuwe wetsvoorstel voor 2028. Omdat de Belastingdienst straks niet meer kijkt naar de totale omvang van uw vermogen, maar puur naar het rendement dat u daarop behaalt, verandert ook de vrijstelling.

Het heffingsvrij vermogen wordt vervangen door een heffingsvrij resultaat.

• De drempelwaardes: Het wetsvoorstel gaat uit van een heffingsvrij resultaat van € 1.000 per persoon, en € 2.000 voor fiscale partners. Deze bedragen liggen niet vast zolang het voorstel niet is aangenomen.
• De werking: Dit betekent simpelweg dat u over de eerste € 1.000 aan gerealiseerd werkelijk rendement (of papieren aanwas) géén belasting betaalt. Pas als de waardestijging van uw goud of zilver in een kalenderjaar hoger is dan deze drempel, gaat u over het meerdere belasting afdragen.

Goud in box 3 na 2028: belasting over papieren winst

Wanneer het nieuwe stelsel in 2028 definitief in werking treedt, krijgt u als belegger in fysiek edelmetaal te maken met de vermogensaanwasbelasting. Dit systeem verschilt wezenlijk van de manier waarop de fiscus bijvoorbeeld omgaat met uw spaarrekening of uw eigen woning (box 1). Het is belangrijk om te begrijpen hoe dit in de praktijk werkt voor uw munten of baren.

De kern van de vermogensaanwasbelasting is dat u niet alleen wordt belast over reguliere inkomsten, maar ook over de waardeontwikkeling van uw bezittingen in een bepaald jaar.

Geen reguliere inkomsten, alleen koerswinst

Bij het berekenen van het werkelijke rendement kijkt de Belastingdienst naar twee componenten:

• Reguliere inkomsten: Denk aan rente, dividend of huuropbrengsten.
• Waardeontwikkeling (aanwas): De stijging of daling van de koerswaarde tussen 1 januari en 31 december.

Voor fysiek edelmetaal, of u nu gouden munten, zilveren baren of platina bezit, geldt een belangrijke eigenschap: het genereert geen reguliere inkomsten. U ontvangt geen dividend of rente over uw edelmetaal. Hierdoor draait de belastingheffing in box 3 voor deze beleggingscategorie uitsluitend om de tweede component: de jaarlijkse koersontwikkeling.

Hoe wordt de aanwas berekend?

De Belastingdienst kijkt naar de waarde van uw totale edelmetaalportefeuille op 1 januari van het kalenderjaar en vergelijkt dit met de waarde op 31 december.

• Is de waarde gestegen? Dan wordt dit verschil gezien als uw gerealiseerde rendement (uw 'aanwas') in dat jaar.
• Belasting op ongerealiseerde winst: Het cruciale punt van dit systeem is dat u belasting betaalt over deze waardestijging, ongeacht of u het edelmetaal heeft verkocht. U rekent dus af over papieren winst.

Dit geldt voor alle vormen van fysiek edelmetaal, of het nu gaat om beleggingsmunten zoals de zilveren Maple Leaf of goudbaren van een kilo. De fiscus maakt hierin geen onderscheid.

Een rekenvoorbeeld voor edelmetaal in box 3 (2028)

Om de impact concreet te maken, gebruiken we een vereenvoudigd rekenvoorbeeld gebaseerd op het huidige wetsvoorstel (waarin een heffingsvrij resultaat van € 1.800 en een belastingtarief van 36% is opgenomen).

Let op: het onderstaande voorbeeld gaat uit van het wetsvoorstel zoals dat nu bij de Eerste Kamer ligt, met een heffingsvrij resultaat van € 1.800 en een tarief van 36%. Wordt het voorstel aangepast, dan verandert de uitkomst. Gebruik het dus als illustratie van de werking, niet als berekening van wat u straks daadwerkelijk betaalt.

Stel, u bezit op 1 januari 2028 een portefeuille met goud- en zilverstukken ter waarde van € 80.000.

• Waardebepaling: Op 31 december 2028 is de koers van edelmetalen flink gestegen. Uw portefeuille is nu € 88.000 waard.
• Rendement (aanwas): Uw werkelijke rendement in dat jaar is de waardestijging: € 8.000.
• Vrijstelling: Van dit rendement mag u het voorgestelde heffingsvrije resultaat aftrekken (uitgaande van fiscaal partnerschap): € 8.000 - € 3.600 = € 4.400.
• Belasting: Over het resterende bedrag van € 4.400 betaalt u het voorgestelde tarief van 36% inkomstenbelasting.
• Te betalen belasting in box 3: U betaalt in dit scenario € 1.584 belasting over de waardestijging van uw edelmetaal.

Let op: dit staat los van de belastingen bij aanschaf. Meer informatie daarover vindt u op onze pagina over de fiscaliteit omtrent edelmetalen.

Het kabinet wil in box 3 overstappen van een fictief naar een werkelijk rendement; voor fysiek goud is de invulling nog onzeker.

Wordt fysiek goud anders belast dan een goud-ETF?

In het nieuwe voorstel wel, tussen 2028 en naar verwachting 2030. Een goud-ETF is een financieel instrument en zou vanaf 2028 onder de vermogenswinstbelasting vallen: u betaalt pas belasting als u verkoopt. Fysiek goud en zilver blijven in het voorstel voorlopig onder de vermogensaanwasbelasting, waarbij u jaarlijks belasting betaalt over de waardestijging, ook als u niets verkoopt.

In die periode is dat fiscaal een nadeel voor wie fysiek edelmetaal bezit. Het verschil verdwijnt als edelmetaal vanaf 2030 ook onder de vermogenswinstbelasting valt, zoals het kabinet verwacht. Bovendien is het voorstel nog niet aangenomen, en adviseert de Raad van State om het niet in deze vorm door te zetten.

Een goud-ETF verschilt ook op andere punten van fysiek goud, zoals eigendom en tegenpartijrisico. Meer daarover leest u in onze uitleg over goud-ETF’s. Twijfelt u hoe dit voor uw situatie uitpakt, bespreek het dan met een belastingadviseur.

Veel boosheid over belasting op 'papieren winst'

Het nieuwe wetsvoorstel voor box 3 zorgt voor een storm aan kritiek onder beleggers, belastingadviseurs en in de politiek. De heisa draait vrijwel uitsluitend om de keuze voor de vermogensaanwasbelasting bij illiquide beleggingen zoals fysiek edelmetaal. De fiscus eist straks belasting over geld dat op papier weliswaar is verdiend, maar nog niet is gerealiseerd.

Het liquiditeitsprobleem

Fysiek goud en zilver koopt u doorgaans voor de lange termijn. Stijgt de goudprijs in een kalenderjaar flink? Dan is dat een prachtig rendement. Echter, de Belastingdienst verlangt aan het einde van dat jaar wel een afdracht in harde euro's over die ongerealiseerde winst.

Heeft u uw vermogen volledig vastgezet in edelmetaal en onvoldoende vrij spaargeld? Dan wordt u in theorie gedwongen om een deel van uw goud te verkopen, puur om de belastingaanslag te kunnen betalen. Voor veel beleggers voelt dit onrechtvaardig en haaks staan op de gedachte van vermogensbehoud.

De roep om vermogenswinstbelasting

Critici pleiten daarom sterk voor een vermogenswinstbelasting. Hierbij betaalt u pas belasting op het moment dat u uw goud daadwerkelijk verkoopt. Hoewel de Tweede Kamer onlangs moties heeft aangenomen om dit stelsel op termijn (richting 2029 of later) te onderzoeken, is de realiteit voor 2028 anders.

Vanwege beperkingen in de IT-systemen van de Belastingdienst is de heffing op papieren winst vooralsnog de bittere pil die de edelmetaalbelegger zal moeten slikken.

Wat gebeurt er bij een waardedaling van goud of zilver?

Edelmetalen zijn marktafhankelijk en kennen in hun koersverloop onvermijdelijk pieken en dalen. Wat gebeurt er onder de nieuwe wetgeving als de goud- of zilverprijs in een kalenderjaar daalt en uw portefeuille op 31 december minder waard is dan op 1 januari?

Het positieve nieuws is dat het voorgestelde stelsel voor box 3 eindelijk de mogelijkheid biedt tot verliesverrekening. Dit is een fundamenteel verschil met het huidige (en eerdere) systeem, waarbij u belasting moest betalen over een fictief positief rendement, zelfs als uw beleggingen in werkelijkheid fors in waarde waren gedaald.

Hoe werkt de verliesverrekening?

Als de waarde van uw edelmetaalportefeuille over het kalenderjaar daalt, realiseert u een negatief rendement (een negatieve aanwas). Dit verlies bent u fiscaal gezien niet kwijt.

• Toekomstige winsten dempen: U mag dit verlies meenemen naar de toekomst. Heeft u in 2028 bijvoorbeeld een verlies geleden door een dalende zilverprijs? Dan kunt u dit verlies in 2029 (of latere jaren) aftrekken van uw positieve rendement. Hierdoor betaalt u in die toekomstige, goede jaren per saldo minder belasting.
• De drempel: Let wel op dat er in het wetsvoorstel een drempelbedrag is opgenomen om de administratieve lasten voor de Belastingdienst te beperken. Vooralsnog is deze drempel vastgesteld op € 500. Verliezen (of winsten) onder dit bedrag blijven fiscaal buiten beschouwing.

Wat betekent dit voor uw edelmetaal?

Voor nu verandert er niets aan de manier waarop uw goud en zilver worden belast. Het huidige stelsel blijft gelden, inclusief de tegenbewijsregeling, en dat geldt ook voor belastingjaar 2027. Het nieuwe stelsel is tegelijk niet van tafel: het wetsvoorstel ligt nog bij de Eerste Kamer en het kabinet komt naar verwachting bij de Voorjaarsnota 2027 met nieuwe voorstellen. Blijft een besluit langer uit, dan volgt volgens de stukken bij de Kamerbrief in ieder geval een jaar uitstel.

Die onzekerheid maakt het lastig om vooruit te plannen, maar één gedachte blijft bruikbaar. Komt er ooit een heffing over ongerealiseerde winst, dan is het prettig om naast uw edelmetaal voldoende vrij spaargeld achter de hand te hebben. Dat is sowieso een gezond uitgangspunt bij een bezitting die u niet in delen wilt verkopen.

Fysiek goud en zilver koopt u doorgaans niet voor de korte termijn, maar om uw vermogen over tien, twintig of dertig jaar te spreiden. Een wijziging in de rekenmethode van box 3 verandert niets aan de reden waarom u edelmetaal aanhoudt. Wij volgen de ontwikkelingen op de voet en werken deze pagina bij zodra er nieuwe besluiten vallen.