Waar wordt goud gewonnen?

Goud wordt wereldwijd gewonnen, maar de grootste mijnbouwproductie komt uit China, Rusland, Australië, Canada en de Verenigde Staten. Daarnaast komt goud vrij uit rivierafzettingen en, in toenemende mate, uit recycling van elektronica en sieraden. Goud zit van nature in goudhoudend gesteente, vaak in zeer lage concentraties, en wordt pas winbaar waar geologische processen het hebben geconcentreerd.

In dit kenniscentrum artikel van de experts van The Silver Mountain leest u waar goud wordt gevonden, hoe het gewonnen wordt en wat dat betekent voor het wereldwijde aanbod.

Waar wordt goud gevonden?

Goud komt op vrijwel elk continent voor, maar winbare hoeveelheden zijn zeer ongelijk verdeeld. Het metaal zit meestal in lage concentraties verspreid in de aardkorst en hoopt zich alleen op specifieke plekken op tot winbare afzettingen. Dat gebeurt vooral in gebieden met oude gesteenteformaties, breukzones, voormalige vulkanische activiteit en riviersystemen.

Goud zit in twee hoofdvormen in de natuur. In primaire afzettingen zit het vast in gesteente, vaak in kwartsaders, waar het ooit via heet, mineraalrijk water is neergeslagen.

In secundaire afzettingen is het door erosie uit het gesteente losgekomen en door water meegevoerd; dat is het riviergoud. Bekende goudregio's zijn het Witwatersrand-bekken in Zuid-Afrika, de Carlin Trend in Nevada, West-Australië en de Grasberg-mijn in Indonesië.

De grootste goudproducerende landen

China is al sinds 2007 de grootste goudproducent ter wereld en behield die positie ook in 2025, met een productie van circa 384 ton. Dat is ruim 10% van de wereldwijde productie. Rusland volgde met 345 ton en Australië met 293 ton. Canada en Peru maken met elk ruim 200 ton de top vijf compleet.

Opvallend is de verschuiving over de afgelopen decennia. Zuid-Afrika was lange tijd veruit de grootste producent, maar de productie daalt al jaren doordat de mijnen steeds dieper, duurder en complexer worden. Het zwaartepunt van de goudwinning is verschoven naar Azië en Oceanië.

Een belangrijk onderscheid: dit zijn de landen met de grootste jaarlijkse productie. Dat is iets anders dan de landen met de grootste goudvoorraad in bezit, zoals de Verenigde Staten en Duitsland. Meer daarover leest u in ons overzicht van de top 10 landen met de meeste goudreserves.

Wordt er goud gewonnen in Europa?

In Europa wordt goud gevonden en op beperkte schaal gewonnen, maar het continent speelt een bescheiden rol in de wereldproductie. De concentraties zijn doorgaans laag, vergunningstrajecten zijn streng en mijnbouw ligt maatschappelijk en ecologisch gevoelig.

Europese landen bouwen hun goudbezit daarom vooral op via aankoop en recycling, niet via eigen mijnbouw.

De belangrijkste Europese goudproducenten:

• Finland is met circa 8,7 ton (2025) de grootste goudproducent van de Europese Unie, met onder meer de Kittilä-mijn in Lapland.
• Bulgarije volgt met ongeveer 8,1 ton per jaar, voornamelijk uit mijnbouw in het zuiden van het land.
• Zweden produceert circa 5,9 ton, vaak als bijproduct bij de winning van andere metalen.
• Daarnaast komt in landen als Roemenië, Spanje en Griekenland goud voor, en kan op kleine schaal riviergoud worden gevonden. Toch blijft de Europese productie klein vergeleken met grootmachten als China, Rusland en Australië.

Hoe komt goud in rivieren terecht?

Goud komt in rivieren terecht door erosie. Wanneer goudhoudend gesteente langzaam afbreekt, raken kleine gouddeeltjes los. Omdat goud veel zwaarder is dan zand of grind, wordt het niet ver meegevoerd, maar zakt het snel naar de bodem en hoopt het zich op in rivierbochten, grindbanken en oude rivierbeddingen.

Dit zogenoemde alluviale goud of placergoud was bepalend tijdens de historische goldrushes in Californië, Australië en de Klondike, toen goudzoekers met een goudpan of sluice box deeltjes uit het sediment zeefden.

Vandaag vormt riviergoud nog maar een klein deel van de professionele productie, maar het blijft een belangrijke aanwijzing: goud in een rivier wijst vaak op een goudhoudende gesteentelaag stroomopwaarts.

Hoe wordt goud gewonnen? De winningsmethoden

Goudwinning begint niet in de mijn, maar bij exploratie: geologen brengen met bodemonderzoek, boringen en metingen in kaart waar goud zich heeft geconcentreerd en of winning economisch haalbaar is.

Pas als het ertsgehalte hoog genoeg is, wordt een mijn ontwikkeld. Daarna gebeurt de winning op drie hoofdmanieren.

• Dagbouw (open-pit mijnbouw): Ligt het goud relatief dicht bij het oppervlak, dan wordt een grote open put gegraven. Dit is wereldwijd de meest toegepaste methode, omdat het ook erts met een laag goudgehalte rendabel maakt.
• Ondergrondse mijnbouw: Ligt het goud dieper, dan worden tunnels en schachten aangelegd. De diepste goudmijnen ter wereld, in Zuid-Afrika, reiken tot enkele kilometers diep. Deze methode is technisch complexer, duurder en kent grotere veiligheidsrisico's.
• Alluviale winning (placermijnbouw): Hierbij wordt goud met water en zwaartekracht gescheiden uit zand en grind in rivierbeddingen. Het traditionele goudpannen is hiervan de eenvoudigste vorm.

Daansast komt goud soms vrij als bijproduct bij de winning van andere metalen, zoals koper. Bij grote polymetallische afzettingen hangt de goudopbrengst dan deels af van de productie van die andere grondstoffen.

Urban mining: goud recycling uit elektronica

Naast traditionele mijnbouw groeit het belang van recycling, ook wel urban mining genoemd. Daarbij winnen gespecialiseerde bedrijven goud terug uit afgedankte elektronica zoals smartphones, printplaten en computers, en uit oude sieraden. Recycling is inmiddels goed voor ongeveer een kwart van het wereldwijde goudaanbod.

Het bijzondere is de concentratie: een ton afgedankte smartphones bevat doorgaans veel méér goud dan een ton ruw erts uit een traditionele mijn. Omdat goud zonder kwaliteitsverlies oneindig herbruikbaar is, vormt urban mining een steeds belangrijkere en duurzamere aanvulling op de mijnbouw. Lees hier meer over hoeveel goud in een telefoon zit.

Goud wordt vooral gewonnen in China, Rusland, Australië, Canada en de Verenigde Staten.

Van gouderts tot zuivere goudbaar

Goud delven is pas de eerste stap. Goudhoudend erts bevat vaak slechts één tot enkele grammen goud per ton gesteente. De weg naar een zuivere baar verloopt in vier fasen:

1. Vermalen: Het erts wordt fijngemalen tot poeder om het goud toegankelijk te maken.
2. Concentreren: Via zwaartekracht of flotatie wordt het goudhoudende materiaal gescheiden van het gesteente.
3. Chemische extractie: Het goud wordt opgelost en teruggewonnen, meestal via cyanidatie, onder strikte milieu- en veiligheidsnormen.
4. Raffinage: Het ruwe goud wordt geraffineerd tot een zuiverheid van 99,9% of zelfs 99,99%, waarna het geschikt is voor goudbaren, gouden munten en industriële toepassingen.

Voor beleggers is dit onderscheid belangrijk: het goud in een mijn is nog geen verhandelbare baar. Tussen winning en eindproduct zitten exploratie, verwerking, raffinage, certificering en handel. Elke stap in dit proces voegt kosten en extra controle toe.

Goudwinning, schaarste en het goudaanbod

Goudwinning bepaalt het aanbod van nieuw goud, maar dat aanbod groeit traag. Het ontwikkelen van een nieuwe mijn kost vele jaren en grote investeringen, en bestaande mijnen leveren minder op naarmate de rijkste lagen zijn uitgeput.

Daardoor reageert de mijnproductie nauwelijks op prijsstijgingen: ook in het recordjaar 2025, met sterk gestegen goudprijzen, nam de productie maar licht toe. Dat fenomeen voedt het debat over "peak gold", het idee dat de jaarlijkse productie een plafond nadert.

Grasberg-mijn in Indonesië

Hoe kwetsbaar geconcentreerde productie is, bleek in 2025 bij de Grasberg-mijn in Indonesië, een van de grootste goudmijnen ter wereld. Na een dodelijk modderincident in het derde kwartaal viel de productie op deze locatie sterk terug, waardoor de Indonesische goudproductie dat jaar met 24% daalde. Zo'n verstoring bij één grote mijn kan direct doorwerken in de wereldwijde cijfers, ook al blijft het totale aanbod door productie elders overeind.

Winning wordt bovendien voortdurend duurder. De gemiddelde all-in sustaining cost, de volledige kostprijs per gewonnen ounce, lag in het derde kwartaal van 2025 rond de 1.605 dollar per ounce. Zakt de goudprijs richting dat niveau, dan wordt een deel van de mijnen onrendabel en daalt de productie; dat legt in de praktijk een bodem onder de prijs.

Structurele schaarste van goud

Die structurele schaarste verklaart mede de bijzondere positie van goud. Anders dan bij veel industriële grondstoffen bestaat het goudaanbod niet alleen uit nieuw gedolven goud, maar ook uit gerecycled goud en bestaande voorraden die opnieuw op de markt komen. Goud wordt immers zelden vernietigd.

De goudprijs zelf wordt daarnaast bepaald door rente, inflatie, de dollarkoers, centralebankaankopen en beleggersvraag. Wilt u de actuele koers volgen, kijk dan op onze pagina met de actuele goudprijs.

Juist die combinatie van schaarste, complexe winning en stijgende kosten maakt fysiek goud voor veel beleggers aantrekkelijk voor vermogensbehoud.

Verantwoorde goudwinning

Goudwinning heeft impact op mens en milieu: landgebruik, energieverbruik, waterbeheer en chemicaliën. De sector werkt daarom aan verduurzaming, met strengere normen en herstel van mijngebieden. Voor kopers van fysiek goud is herkomst relevant.

Goud dat voldoet aan de standaarden van de London Bullion Market Association (LBMA) is afkomstig uit verantwoorde, conflictvrije bronnen. The Silver Mountain levert uitsluitend goud van erkende, gecertificeerde producenten.

Conclusie: waar wordt goud gewonnen?

Goud wordt wereldwijd gewonnen, met China, Rusland en Australië als grootste producenten. Via dagbouw, ondergrondse mijnbouw, riviergoud en steeds vaker urban mining komt jaarlijks nieuw goud beschikbaar. Toch groeit die productie traag, terwijl de winning complex en kostbaar blijft.

Juist die structurele schaarste verklaart waarom goud al eeuwenlang zijn waarde behoudt en waarom fysiek goud een gewilde vorm van vermogensbehoud blijft voor beleggers wereldwijd.